Темава е секогаш актуелна, во сите сфери на нашето секојдневие. Како се разбира е друга работа, многу често зависи од моментот каде е употребен зборот, каде е сретната или каде се почуствувала за потребна. До неодамна, а многу често и во овие години, слушам насекаде, и од вработените (читај работниците) и од невработените (читај бадијалџиите) дека главната мотивација ни била: парите. Демек, ако ги имаш си мотивиран, ако ги немаш не си или пак ќе најдеш начин да се измотивираш за да дојдеш до нив. Се сеќавам на многу студиски предмети од менаџментот каде низ практични примери дознававме за мотивацијата на работното место, однос во системот на работа – однос шеф/подреден итн. Многу за муабетење на темата за врската меѓу мотивацијата и работењето, што можеме да си ја праиме ако се видиме во живо на кафе муабет. Она што е поинтересно и важно за замисла и лично преиспитување е личната мотивација.

Дали имаш или ја немаш? Знаеш ли како да си ја создадеш? Ти треба ли некој да Те мотивира постојано? Дали Ти треба мотивација?

Без да знаеме – неосетно – за некого тотално нормално, но и непотребно за размислување околу мотивацијата – таа постои. Доколку не ни постои секој ден, тогаш денот би ни бил безвредна точка во времето – нема ништо да мрдне од тоа што е, со нас или без нас. Ако ја немаме, тогаш често се чувствуваме бедно, нервозно, незадоволни со себе си, со своите резултати, со својот напредок. Можеби нема да ја достигнеме саканата цел што уште повеќе ќе создаде негативно чувство и депресивен заклучок: мене ништо не ме помрднува, мене за ништо не ме бива.

Да, точно: мотивацијата е пред се психологија. Важна алка во целината. Зошто е потребна? За да одиме напред. Што може да не мотивира? Се. Кој може да не мотивира? Секој.

Она што јас постојано го тренирам (пред се лично, но и во група со други) е личната мотивација. Што подразбирам под тоа: јас за себе си со себе си да си пронајдам нешто што ќе ме измотивира за да одам понатаму, до следната точка, до следната цел, и понатаму. Тоа не секој знае, може, сака, го прифаќа да го прави. Но, вредно е да се размисли за начинот како постојано да си го прави за да напредува, да ги руши границите на своето возможно.

Мене ме мотивира се. Но најмногу сопственото задоволство. Особено кога нешто во што вложувам време, знаење и енергија, ќе го комлетирам, ќе го завршам во форма која сум го замислил, со резултат кој јас го посакувам. Тоа може да биде и добро направен микс од 10 музички нумери, кило слатки цреши, или пак градска вожња од 30 км/час. Само тогаш се осеќам задоволен. Знам дека тоа што сум го посакал и сум го направил, а лично ми било потребно – сум го остварил.

Теории за мотивација: милиони. Начини за мотивација: милиони. Меѓутехники-филозофии-различни движења: миони. Важно е што јас-Ти-и останатите сме: едни. Јас сум јас за себе си: еден. Пронајди ја својата мотивација за да не летне времето од рацете, а да не притисни незадоволството, па еден ден да си речеш: е што направив јас за сиве овие години. Постави го прашањето сега! Утре е доцна.

Текстов не е за коментар. Но ако добијам, ќе продолжам со муабетот. Ако разбудив нешто во Тебе, тогаш ја постигнав мојата цел. Твојата промена беше мојата мотивација за овој текст.

Гледаме фудбал под клима, како ескимите додека ловат риби. Додека не не огрее! Да живееме!

www.mojbiznis.mk/prijava
Биди во друштво на успешните. Биди успешен човек. Денес!

Квалитет, сам по себе како термин, може да се толкува на разни начини. Критериумот за мерење на нештото, што и да е, прави да можеме да споредуваме, да се споредуваме, да резонираме што е она што е сега, и што треба да се случи сега за да истото биде подобро. Ако бараме и очекуваме напредок, ако се стремиме кон квалитетното, поквалитетното.

Постојат теории на разни системи за мерење, следење на квалитетот, но основата на сите концепти е постојано подобрување. Постојаност во подобрувањето во однос на зацртаните критериуми.

Доволно долго знаеме да влеземе во црната дупка барајќи го квалитетното. Наместо тоа, покорисно е да тргнеме од сопствената анализа на себеси и да пронајдеме која е нашата вредност, кој е сопствениот квалитет, според критериумите кои не опкружуваат, кои не вреднуваат, а најмногу според сопствените критеруми за вредното, корисното, правилното, убавото, …

Дали знаеш да бидеш и дали си квалитетен/а? Сигурен сум да. Убеден сум дека си најквалитетниот човек во Твојот живот, нема подобар/а од Тебе. Вистински е така. Зошто? Според Твоите критериуми, Твојот систем на вредности, Ти си плафонот. Да, тоа е магијата на себичното и егоистично себепознавање во средината каде делуваш, постоиш, твориш, работиш, влијаеш… Се додека не дознаеш дека има и нешто што не го гледаш, нешто позади шумата… Да, Ти си најдобриот/најдобрата на светот. Додека не постои, додека не се појави подобар/подобра. Кога ќе Ти се појави Таков/Таква во Твојот живот, тогаш започнува вистинската игра. И тогаш разбираш кој е Твојот квалитет. Почнуваш да копираш, безобразно искористуваш, безлично обезвреднуваш, за да останеш Тој/Таа… Квалитетот.

Но, дали си Ти свесен за своите вредности. Можеш ли да ги препознаеш Твоите квалитети, и со нив гордо да си дел од Твојот живот? Дали умееш да ги истакнеш, искористиш, промовираш кај другите, наметнеш? Биди сигурен/на дека си квалитетен човек.

Често, плашејќи се од сопствениот успех, бараме сенка-сигурност-поткрепа во некој, за да избегаме од сопствениот неуспех. Уште подобро, трагаме по оправдување, кое ќе си стои на сигурно за во случај на грешка да го искористиме, за да избегаме од сопствениот квалитет (читај неквалитет), и посегнеме по туѓиот интегритет, а да се утешиме, да бидеме спокојни.

Не е доволно да се повикаш на подобриот. Не е доволно да се препукуваш, и во случаи кога не е како што сакаш да биде. Цени го секој момент, кој Ти носи ново искуство, ново знаење, ново пријателство. Така ќе го надоградиш сопствениот квалитет.

Дали се цени? Најчесто не. Дали вреди да се потрудиш да Ти го ценат… квалитетот? Да. Секогаш и секаде. Но, внимавај: работи на тоа да го препознаат Твојот квалитет, да го осознаат навреме (никогаш пред Твоето време). И кога си во право, има нешто што другиот не го разбира. Зошто? Заради неговиот неквалитет. Стремејќи се Тој кон неговиот квалитет, ќе дојде до Твојот… Но, Ти си во предност. Тој оди по Тебе, а Ти пред него.

Важно: научи да си го искористиш! Не барај виновник во друг, пронајди ги недостатоците на Своето. Полесно ќе стигнеш до посакуваниот успех, до сопствената цел. Порано или подоцна – зависи од Тебе.

Постојат различни алтернативи на прашањево. Често тимската и групната работа се поистоветуваат, но дефинитивно има разлика. Според нашето толкување на зборовите, за мене групата е нешто над тимот; групата може да има повеќе тимови. Но, од пракса, често секој тим содржи повеќе групи од помалку членови, со точна задача и конкретна цел (најчесто оперативна).

Да не бегам во детализирање. Што сакав да кажам…?
Индивидуалец (соло играч надвор од група) или Колективец (соло играч во група)? Тимски играч?

Во последно време се гушам со разни лични препукувања во себеси на темава. Не дека не можам да ставам крај, но не ми влегува во мојот резон како многумина не ја разбираат моќта на тимот и сопствената улога во тимот. Сето тоа проследено со лична одговорност, став, навременост, позитивна комуникација, коректност, искреност… Почит кон останатите, кон сопствената задача, кон мисијата заради која постои тимот.

Секој може и знае да ги задоволи овие основи елементи на тимската игра. Ако сака, ако му одговара! Ако е таков! Ако не е, подобро да не си се залажува себе си, и другите околу себе, и нека си признае, нека се повлече, нека го снема, за да не го руши резултатот на тимот. Да, тешко е да си признаеш дека не си одговорен кон прифатеното, особено ако карактерно држиш до доследност во кажаното. Но, ако Ти е тешко, пронајди начин да се промениш и да го испочитуваш сето она заради кое си во тимот. Не ги гуши основите на замисленото, затоа што ќе ги срушиш. Скршеното лепче не може да се состави!

Ти што го читаш ова, можеби и нема да ме разбереш што сакам да кажам. Го пишувам ова со намера едноставно да посочам на карактерната особина која веднаш треба да се отстрани ако велиме дека сме тимски играчи: неодговорност-недосленост-извртена вистина (лага).

Во тимската работа постојат милион причини заради кои еден тим може да не успее во остварувањето на својот резултат. Најтешко е да го составиш тимот. Секој со своето, и сопственото на челото. Секој на своето, често или никогаш на туѓото. И секогаш во целост со компактен и проактивен пристап, ако и само ако постои вистински лидер. За лидерството друг пат!

Порака: не барај нешто што не го даваш. Не барај да прават нешто што не го правиш. Не очекувај нешто од некого, без да го оствариш реченото-очекуваното. Не барај доследност, ако не си доследен. Заради Тебе, мене, заради Твојот и мојот тим. Ако ти значи.

Малкуминра прифаќаат да размислуваат на оваа тема, а уште повеќе да си го организираат своето време според план. Во последниве 10-тина години на сите страни не нападнаа со странски поими за работа и се останато, а особено акцент се даваше на таканаречениот time management.

Зошто ги врзувам планот и time management, со бизнис план? Бизнис планот ги содржи и планот и организација на времето (динамика, рокови, краткорочни и долгорочни очекувања…).

Мој став отсекогаш бил дека „за се во животот мора да се има план“. Некои ми велат: план да, но во работа; немој тоа и во личниот-приватнио живот, ќе се претвориш во машина.

Не планира оној што не знае што сака, може, за што го бидува. Планот е патот кон кој треба да се движиме.

Бизнис планот е основа за развој на бизнисот. Зошто? Затоа што го дефинираме успехот: имаме критериум за мерење на резултат, знаеме што треба да се смени, менуваме. Активностите имаат своја смисла ако имаат почеток и крај и ако се дел од една целина. Се што правиме импулсивно, ентузијастичко, интиутитивно – не дава резултат.

Планирај го времето. Ако тоа знаеш да го направиш правилно и корисно за тебе, невозможно е да не го достигнеш успехот кој го посакуваш.

• цена, услуга, квалитет
• имиџ, бренд, вредност
• грижа за корисници
• профит

Колку од македонските фирми се водат од целосна поставеност на процесот продажба во нивните компании? Ќе речеме голем? Не сум баш сигурен. Продажба има, да. Ако ја нема, бизнисот нема да постои. Купувачи има, да. Ако ги нема, бизнисот нема да постои. Но малку од бизнисите имаат точно дефиниран процес на продажба, кој е клучот на успехот. Што значи дефиниран процес на продажба? Одговорот може да биде долгометражна дискусија, но и краткометражен филм – зависи од соговорникот. Некои си велат, земам од ваму, дигам цена за 30%, и продавам таму. А има и такви што ќе ви разврзат цел филм како прават калкулација на цена, мислејќи дека тоа е суштината на процесот продажба. Малкумина тргнуваат од суштествената поента на оваа убавина во бизнисот: купувачот / клиентот.

Нема да влегувам во некаква елаборација на просторов што е тоа процесот продажба. Поентата ми е чисто да дадам свое видување дали нашите фирми имаат процес продажба според сите денешни современи норми на работење или не. Дали имаат процес продажба? Немаат. Колку имаат? Точен број не знам, бидејќи такви податоци, како официјални показатели во нашава земја нема. Ако тргнеме од тоа дека над 200 фирми имаат сертификати за поседување на ISO 9001:2000 системи за менаџмент со квалитетот, што е демек потврда за поседување на систем на работа според основните елементи на менаџирање со една компанија, воспоставени во целиот свет (не во Америка, Германија, Норвешка, Швајцарија, Албанија или Македонија), … ајде ќе речеме демек 200 имаат дефиниран процес продажба.

Но јас тргнувам од друга страна. Велам дека нашиве фирми немаат, гледано од моето искуство. Во изминативе 10 години, сум бил во позиција на краен потрошувач (не дел од фирма-вработен и сл.) за преку 110 фирми. Во бројкава се влезени различни категории – продавници за храна, енергија, интернет, транспорт, банки и слично. Со ниту една од нив не сум почуствувал дека им е чест што сум нивни клиент. Читај поинаку: ме гледаат како предмет од кој треба да извадат пари за нешто што ќе ми го дадат. Уште поинаку, нивниот третман е дефиниран како страна од втора класа. Што подразбирам под тоа: во нашиот купопродажвен однос јас сум само банката која дава пари, без притоа да знае, дознае, препознае, вредност во производот / услугата која ја користам. Ќе речете: имаш право на избор, ти знаеш што купуваш и што ќе добиеш, глобална економија имаме па бирај што ти душа сака, итн. Па да, така е. Но, дали знам? Дали имам можност да дознаам што ме чека откако ќе бидам нивниот клиент. Уште повеќе, кој е тој сервис, или комплет услуги, поддршка или слично што ќе ја добијам додека сум нивниот клиент. Малку подалеку, дали имам можност доколку не сум задоволен, да се изборам за моите права на потрошувач, загарантирани со Законот за заштита на правата на потрошувачите.

Она што го имам од мое искуство:

• ако купиш нешто, и нешто не е во ред со купеното, имаш две опции: или да ги прежалиш парите, или да влезеш во една неверојатна циркузијада дали е и како е и колку е и од кого е…, се до моментот на збеснување и откажување од дриблингот на фирмата од каде си купил
• ако се интересираш за нешто од некоја фирма, ондак најчесто не добиваш комплетни информации (дозирани за да фрлиш пари а потоа гледаш колку ќе те кошта се на се)
• ако не дај боже дадеш примедба на услуга, тоа е процес без крај: испрати допис, ќе те известиме на писмено, неосновано барање…
• гледаш една цена во продавница или флаер или каталог, на крајна сметка плаќаш друга
• гаранција за производ важи за безвезе дефект, кој по вредност на трошок за поправка е толку мал што не ти се исплати да се заглавуваш пред се во администрација со папири, рок на поправка и слично
• потпишуваш договор, добиваш рок 30 работни дена, не ја добиваш услугата за 50 работни дена, па пукаш од нервоза и копаш секојдневно по купишта телефони од фирмата кај си купил за да дојдеш до разврска – не дека немаш избор да одиш кај друг, туку заради твојата определба а уште повеќе потреба да го земеш токму нивното
• морално плаќаш за греење бидејќи некој батка во градско собрание пред 10-20-30 години проценил дека греењето требало да биде од 6 до 21, а ако е надвор над 15 степени ондак нема греење; уште повеќе не можеш да го откажеш бидејќи си бил дел од вертикала!
• плаќаш за услуга 3-4 месеци по ред, а за тоа време не можеш да ја користиш заради проблем на фирмата; па упорно бараш да го решат со јавувања 3-4 пати неделно; резултат = те исклучуваат од мрежата бидејќи не си платил за 2 месеци…
• и така натаму – ако се навраќам на разно разни случки, ондак нема да биде интересен написов.

Каде е тука продажбата? Дали таа завршува со мојот кеш од џебот изваден за фактурата или фискалната сметка на каса? Не. Не смее! Не дека јас така сакам. Бидејќи така мора, ако фирмата сака да ме задржи како клиент, а уште повеќе јас да станам нејзиниот продавач преку препораки. Во спротивно, ќе се активира непишаното правило:

• 1 незадоволен = 10 со лошо мислење и изгубени клиенти
• 1 задоволен = 3 со добро мислење и добиени клиенти

Исто така важна е и постпродажната услуга. За тоа можеби во друга прилика.

Но што недостасува за да биде поразлично од што е, слично на оние поразвиените далеку или блиску од нас / до нас, каде демек се е подобро отколку тука. Менување на свеста. И на потрошувачите (купувачите / клиентите) и на фирмите. Многу повеќе на потрошувачите. Сум на мислење, дека ние не си ги знаеме нашите права загарантирани со Законот за заштита на потрошувачите. Уште повеќе, не сум убеден дека има доволно инструменти во државава кои се грижат за неговото спроведување. Да, постои здружение каде можете да се јавите за совет итн., се правеше некоја едукација преку медиумите извесно време. Но веројатно, сето тоа како резултат на некојси проект финансиран од некоја си странска институција која во тој даден момент имала отворена линија за таков вид на проекти.

Ако се промени свеста на купувачот, многу брзо ќе се менува и свеста на фирмите. Во спротивно, се ќе тече како што си тече. Без малку шанса купувачите да влијаат на конкуретноста на фирмите, нивните перформанси, па дури и цените. Негативноста на ваквата ситуација е и во нешто друго. Во неможноста фирмите да се истренираат на домашен терен како со купувачи, пред да излезат надвор. Излезат ли надвор, тогаш почнуваат сите основни процеси на менување на свеста, поточно на креирање на процесот на продажба во фирмата. И оттука, се се менува. Ако тој процес е проектиран како треба, тогаш и сите останати без исклучок ќе бидат поинакви. Ете ја промената. Но на подобро.

Продажба = пари. Да! Секогаш!
Производот/услугата го/ја прави фирмата, а купувачот е тој што ги брои парите.
Незадоволни купувачи = помалку пари.
Помалку пари = помалку производи / услуги.
Помалку производи / услуги = стоп на развојот на фирмата, уназадување, отпуштање на работници, намален профит.

Повторувањето на ова последново води кон банкрот и крај на приказната на фирмата. Каде е клучот? Во продажбата или во купувачот? Според моево последно, каде тргна надолно? Кај продажбата или кај купувачот?

Огромен број на консултанти и автори на научни дела го обработуваат процесот на продажба. Ако немате средства да слушате и користите консултант, барем прочитајте нешто. И вие потрошувачи, и вие фирми. За доброто на сите! Ем за задоволните потрошувачи, ем за прфитабилните фирми.