Новиот почеток започна. Стартот ПУКНА. Сега почна вистинската трка. Минатото замина, иднината пристигна. Сегашноста е тука, во моите раце. Петолетка!

Социјалистички збор кој има неверојатна капиталистичка моќ. Често слушам зезалици на тема „петолетка“, но зачудувачки колку тој збор е моќен. Од секој поглед: визија, план, акција, реакција, развој – „живот“. Замисли си да си испланираш што ќе правиш следните 5? Понекогаш си се запрашал/а дали ако ја тераш според магичната 5-ка, каде можеш да бидеш-да стасаш? Јас го научив одговорот – повторно на почеток. Но, на следниот почеток.

План: 3 дена, 30 дена, 90 дена, 100 дена, 180 дена, 1 година, 5 години. Неверојатна моќ на менаџирање со времето, ресурсите, парите, иднината. Правиш план?

Не можеш да стигнеш некаде каде сакаш, ако не тргнеш. И ако тргнеш, а не знаеш каде си тргнал/а, пак си ја утнал-а! Затоа ти треба 5-ка! Заради Твојот успех.

Моето „цепање“ со текстовиве не е за џабе! Има зошто постои и ќе опстои. Фаќај ме во конец со се што сум напишал, за да ме следиш во мојата 5-ка. Можеби ќе биде добра и за Тебе.

Мојата следна 5-ка е јасна. И точно си знам што ќе бушам. Но и имам сопствена визија како ќе ја започнам 5-ката после оваа 5-ка. За да биде 5-ка! За да стане 10-ка! Кога ќе созрее, пред дипломирање и започнување на новиот живот.

Ти што ме знаеш, знаеш што пишува во овие неколку зборови. Ти, сеуште непознат за мене, ако сум ти интересен, контактирај ме и запознај ме. Ќе имаш ќар од мене, а можеби и јас од тоа. Ако ништо повеќе, плус бројче во Твоето кругче на познати.

Во Твојата петолетка, не ги заборавај Твојот круг на познати! Заради Твојот нов почеток!

За арно, за убаво… Аирлија новиот ден!

Одлука: ова е најтешкиот чекор за многу моменти во текот на секој наш ден. За жал, неверојатно голем број на луѓе бегаат да бидат тие што одлучуваат. Особено ако постои ризк кој е директно врзан со личниот интегритет, вредност, позиција итн. Во фирмите најчесто постојат одлучувачи (читај decision maker-и), кои имаат задача да одлучуваат. За да се донесе една одлука најчесто е потребен темелен процес на истражување, осознавање, прогнозирање и сл. Врз донесување на една одлука влијаат милион надворешни и внатрешни фактори.

На мое лично изненадување, генерацијата на млади луѓе кај нас (18-25) се неверојатно неодлучни луѓе. Најчесто пасивни, без дефиниран сопствен став, без сопствен план што понатаму. Секоја чест на исклучоци. За жал, мнозинството е толку големо што малите искри на надеж не даваат доволно светлина за да испливаат, креираат личност, ценета, почитувана, вреднувана во средината каде делува.

План: ако тргнеш по една улица, и возиш, а не знаеш зошто го правиш тоа,  тогаш таа улица ќе ти биде иста како и сите други. Нема да знаеш ниту дали си стигнал/а, ниту пак дали си тргнал/а. Кога ќе поставев збор план во дискусии години наназад, наидував на неверојатен отпор: ништо не можело да се планира кај нас; па мора ли за се да планираме; па ти знаеш ли што ќе значи во време ако за се кроиме план итн. Бидејќи најчесто сме без план, ниту знаеме кај сме ниту до каде сме, а уште повеќе каде ќе бидеме.

И ако си одлучите, направите план, тогаш неминовно е да знаете која е акцијата што ќе следи по овие два чекори. Акција со реакција! Но, бидејќи знаете што треба да направите, лесно е да направите група на активности по кои ќе се движите за да ја стигнете целта. И не само тоа. Акцијата ќе ве ограничи со време, па сакале не сакале ќе знаете дали се движите по патот или по тротоарот, со или без тркала.

И коа сте во полн ек на работа, преземате акција, нормално е да посветите време и на ревизија и корекција. Ова се чекорите кои неминовно се поврзани еден со друг. Менувајте дур сте во акција, а корегирајте кога ќе завршите еден сет на активности. Ревизијата и корекцијата се суштински алатки, без кои не се може. Ако не ги користите тогаш, немате повратна информација во акцијата како оди реализацијата на планот. Со тоа, се губи можноста од тековна корекција на зацртаната, што лесно може да доведе до комплетно трошење на ресурсите без притоа да се постигне целта дефинирана уште со донесената одлука.

Најдобрата ствар е овој циклус да го ротирате на дневна, неделна, месечна основа… Но секако, без менување на одлуката.

Ова е скратена верзија на еден проектен циклус. И ако земеме во предвид дека проектот постои за да се оствари цел или сет н а одредени цели, базирани на донесена одлука, тогаш можеме огромен број на животни активности да ги подведеме под проект… Но да не претеруваме. Да не се извештачиме во хардвер без софтвер

Ми препорачуваа, кога се занимавав активно со ISO 9000 системи за квалитет, тоа што го правам во фирмите да не го правам во личниот-приватниот живот. Да, би било премногу фашистички да се поставиме така и во приватниот… Но, ако сме тотални откачени и различни од нормалните и незибежни циклуси (како овој што накратко го пренесов до тебе без некои посебни теоретски и практични препишуавања од автори-напротив блиц размисла во момент на носталгија што блогов не ми е активен каков што посакувам да ми биде), тогаш нема да знаеме каде се движиме, ќе ни бидат криви политики, избори, таксисти, курви, телевизии, Бил Гејтс, шефот, жената, мажот, децата….

Среќен 8-ми март до женската популација. Мажи, охрабрете се: трае само еден ден, сите останати: пу-пу не важи!

Не, нема да критикувам, анализирам, оценувам какви се овие институции. Едноставно, нивната поддршка беше и е извонредна. Единствено што не сум задоволен, е што моите големи очекувања дека токму тие институции ќе успеат да ја оттргнат новата фирма од стандардниот македонски начин на егзистенција, развој, раст итн. Не успеваат! Да, даваат разновидна поддршка. Но малку работат на промоција на концепт на вмрежување на фирмите со други фирми, презентација пред странски институции за инвестиции и слично. Да, добиваме информации за разни можности од ваков вид, но останува самите ние, таквите start-ups, да избереме што и каде. Да, тоа е бизнисот – не може друг да ти го води, тоа е твоја ствар! Но, ако истите тие институции се дел од меѓународен проект каде се финансиери странски институции, за очекување е дека тие ќе ги водат овие бизниси кон она што е потребно, нели? Или грешам? Веројатно да. Дали?

Да, во Македонија не постојат вакви институции за да се земе искуството од минатото, па да се надоградат и дадат подобра поддршка. Но, тоа е само изговор и ништо друго.

Сакаме инвеститори! Кој ќе ни ги најде? Замислете, Владата требала тоа да го прави! А каде се бизнис здруженијата, коморите, асоцијациите, инкубаториве…? Што треба тие да прават? Тренинзи, обуки, пласман на странски пари, скенинг на бизнис амбиент? Не не, грешам. Самите фирми треба да си најдат инвеститори. Бујрум 100.000 фирми, контактирајте со белиот свет преку интернет, и најдете барем 1 инвеститор. Но не сите 100.000 фирми. Барем една! Ако се сите 100.000, многу инвеститори ќе ни дојдат. Не ќе можеме да го сопреме бизнисот.

Постојат и бизнис ангели во светов! Ќе си најдете некој, ќе ви даде парички, ќе ви земе од сопственоста, ќе ги оплоди парите, и ќе го исплатите или ќе си го продаде својот удел. Бизнисот ќе си го развиете, парите нема да ви бидат проблем. Бизнис ангели не се банките! Да не мешаме работи. Евентуално, некои странски фондови, како СЕАФ на пример и ќерките фондови на нив, можат да влезат во оваа категорија, иако сепак многу се разликуваат.

Сосема за крај, која е поддршката за новите фирми!? Тие ги викаат start-ups.
Поволни кредити? – не.
Мали даноци? – не.
Стимулации од државата? – не.
Полит**** донација? – Хм, ај не.

Па тогаш која е поддршката? Ако не ги буткаме новите бизниси, нема да ги има. А ако ги нема, нема развој на ова општество. Нели, микро и малите фирми, ајде и средните, ја движат економијата (ем во светот ем кај нас)? Епа, како да се развијат?

Ми велат, бизнисот морал да биде иновативен за да брзо се развие, биде конкурентен и не знам ти што уште. Во Македонија таа филозофија? Фирма во Македонија ќе биде иновативна? И уште за македонскиов пазар? Не потценувам! Но овој пазар нема капацитет за иновации, ниту ќе има во скоро време. Се потпишаат спогодби за билатерлани соработки заради ниските даноци, царини итн. Дали е тоа решението? Не сум слушнал пример дека нова фирма за 1 година го зголемила својот број на вработени, освоила странски пазар. Освен, ако истата не е формирама од странска фирма, мрежа на фирми за да биде дел од кругот.

Имате намера да основате фирма? Јас го направив тој чекор. И не сум пишман. Не ми е прва. Но ме увери дека 100% од пазарот е надвор од македонските граници. Барем за видот на бизнисот за кој е основана со мојот партнер. Грешам?! Дај боже! Кој ќе преживее ќе зборува!